Lunchbijeenkomst ‘Energielandschappen’ in de Windhond

Donderdag 29 juni 2017 organiseerde het Bedrijven Platform Duurzaamheid Soest zijn tweede lunchbijeenkomst. Ruim 20 gasten, vooral afkomstig van Soester bedrijven, kwamen naar de bijeenkomst waar ‘Energielandschappen’ centraal stonden. De gemeente Soest wil in 2030 klimaatneutraal zijn en dan is er nog een hoop te doen. Om te beginnen: energie besparen. En dus was er aandacht voor de energiewedstrijd. Maar de gemeente wil ook 20% van de in Soest gebruikte energie in 2030 zelf produceren. Dat verhaal is samengevat onder de titel ‘Energielandschappen’ en stond in deze bijeenkomst centraal. Dat gebeurde in een passende omgeving, de Molenaarskamer van de bekende windmolen van Soest: de Windhond. Voorzitter Evert ten Kate heet namens het Bedrijven Platform Duurzaamheid de aanwezigen welkom op deze bijzondere en Duurzame locatie. In het bijzonder wordt wethouder Duurzaamheid van de gemeente Soest , Marcel Adriani, welkom geheten.

Bij de opening zijn er een aantal mededelingen.

  • in 2024 moeten alle kantoorgebouwen een label C hebben!
  • Het Energieadvies, dat er nu al is voor woningen, kan ook aangevraagd worden voor bedrijfsgebouwen. Vanuit het daarvoor beschikbare budget kan deze scan voor ongeveer 50% van de kosten worden aangeboden. Aanvragen kunnen worden gedaan via het Energieloket.
  • in het kader van de BPD lunchbijeenkomst eind vorig jaar is een traject met de Gemeente Soest en de Soester Zakenkring opgestart onder het thema Duurzaam Inkopen. Doel hiervan is met name het inkooptraject bij de gemeente beter inzichtelijk te maken t.a.v. wet – en regelgeving en tevens een database te bouwen , zodat het voor de gemeente eenvoudiger wordt om zo veel mogelijk gebruik te maken van lokale partijen. Eind dit jaar komt hier meer informatie over.
  • Zaterdag 23 september 2017 wordt voor de tweede keer de Duurzaam Goed Bezig Markt georganiseerd door de gemeente Soest in samenwerking met de St. Soest Duurzaam. Deze is dit keer in de Van Weedestraat en er een samenwerking met de winkeliers.

Verder vraagt de voorzitter aandacht voor de Energiewedstrijd die het BPD samen met de Soester Zakenkring organiseert. Doel is (medewerkers van) bedrijven bewust te maken van de mogelijkheden  om energie te besparen via gedrag. Men krijgt hiervoor informatie vanuit het BPD. Er hoeft niet in geïnvesteerd te worden in voorzieningen e.d. Deelname is gratis en de bedoeling is de deelnemende bedrijven en zeker de winnaar ruim in de publiciteit te zetten. De wedstrijd start 1 september 2017. Aanmelden kan via de website van het BPD.

Energielandschappen: wethouder Marcel Adriani

Hierna was het woord aan Marcel Adriani, wethouder duurzaamheid van de gemeente Soest over het thema Energielandschappen. Door de raad van de gemeente Soest is recent de verkenning van de mogelijkheden voor lokale energieopwekking besproken en vastgesteld: Energielandschappen in Soest (link naar het eindrapport). De gemeente had hiertoe de Natuur en Milieu Utrecht opdracht gegeven met als doel te kijken wat de mogelijkheden zijn om de voor Soest geformuleerde doelstelling om 20% van de energie zelf op te wekken in 2030 vorm te geven. En dat gaat verder als alleen opwekking maar ook de wijze van energieopslag. Dat moet dan natuurlijk wel inpasbaar zijn in de landschappelijke kwaliteiten van Soest. Daar zitten dilemma’s in:

  • geen grote windmolens (bv.  langs de Eem)
  • er zijn 45 technieken aangedragen, waarvan er ongeveer 10 afvallen omdat zij of te weinig opwekken of te veel kosten.
  • De resterende 35 technieken die overblijven zijn door de Raad als Kansrijk benoemd. Gezamenlijk zou de inzet van die technieken ongeveer anderhalf keer de doelstelling kunnen realiseren.

Hoe nu verder en welke rol vervult de gemeente daarbij:

  • zelf kijkt de gemeente naar haar eigen bezit door bv een sporthal te voorzien van zonnepanelen
  • daarnaast wil de gemeente vooral faciliteren bij aanvragen en/ of knelpunten in de wet – en regelgeving
  • ook het energieloket kan hierbij behulpzaam zijn.
  • Deze notitie dient tevens als onderlegger bij de nieuwe Omgevings-visie die voor Soest wordt opgesteld en waarbij de ruimte behoefte uit dit oogpunt naast de andere ruimtebehoeften moet worden afgewogen. Deze staat voor het voorjaar 2018 op de rol. 
  • verder zijn er in het Duurzaamheidsplan 2016-2020 19 projecten geformuleerd die hier ook aan bijdragen
  • gezocht wordt vooral naar “slimme” oplossingen, een combi van energieopwekking en bv bebouwing

Op een vraag hoe hij de rol en mogelijkheden ziet voor het lokale bedrijfsleven, wijst hij op de initiatieven van de Bedrijven Alliantie Energie Zuinig Soest als voorbeeld van hoe het kan.

 

Hoe nu verder en welke rol vervult de gemeente daarbij:

  • zelf kijkt de gemeente naar haar eigen bezit door bv een sporthal te voorzien van zonnepanelen
  • daarnaast wil de gemeente vooral faciliteren bij aanvragen en/ of knelpunten in de wet – en regelgeving
  • ook het energieloket kan hierbij behulpzaam zijn.
  • Deze notitie dient tevens als onderlegger bij de nieuwe Omgevings-visie die voor Soest wordt opgesteld en waarbij de ruimte behoefte uit dit oogpunt naast de andere ruimtebehoeften moet worden afgewogen. Deze staat voor het voorjaar 2018 op de rol. 
  • verder zijn er in het Duurzaamheidsplan 2016-2020 19 projecten geformuleerd die hier ook aan bijdragen
  • gezocht wordt vooral naar “slimme” oplossingen, een combi van energieopwekking en bv bebouwing

Op een vraag hoe hij de rol en mogelijkheden ziet voor het lokale bedrijfsleven, wijst hij op de initiatieven van de Bedrijven Alliantie Energie Zuinig Soest als voorbeeld van hoe het kan.

Wijnand Jonkers, NMU

Vervolgens interviewt Arie Lengkeek Wijnand Jonkers van de NMU die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van het raadsvoorstel Energielandschappen. Hij constateert dat Soest het gemiddeld goed doet, maar daarbij relatief veel houtkachels heeft wat discutabel is t.a.v. de CO2 uitstoot. Zonne-energie doet het bij de particulieren goed, maar bij bedrijven is er nog een slag te maken.
Lastig punt in de discussie was “not in my backyard” bv t.a.v. windmolens. Echter men moet zich realiseren dat 1 windmolen vergelijkbaar is met een (bruto) zonneweide van 14 hectare. Opgepast moet woerden dit soort discussies niet alleen vanuit de negatieve kant te benaderen, maar ook te kijken naar de lokale bijdrage aan de opwekking! 

Als kansen voor Soest ziet hij de Solar Runway, zonnepanelen op daken, maar ook langs wegen (bv de A28). Verder kiezen voor Nul Op de Meter (NOM)  bij in ieder geval nieuwbouw. Verder refereert hij aan de mogelijkheden voor de verhuur van daken in het kader van de postcoderoos regeling. Ook de techniek gaat verder: de windmolens met steeds  grotere capaciteit en er is een opkomst in vertikaal toepasbare zonnepanelen. NMU wil waar mogelijk graag initiatieven ondersteunen.

Solar Runway

Tot slot van de bijeenkomst bevraagt Arie Lengkeek Carel Bense, initiatiefnemer van de Solar Runway, een door de gemeenteraad omarmd initiatief. Hij geeft uitleg over het principe van deze energieopwekking op de landingsbaan en opslag in de grond. Asfalt neemt bijna 100% van de zonnestraling op en deze energie kan als warmte eenvoudig worden overgedragen op een leidingsysteem in een 6 cm dikke extra asfaltlaag op de baan en worden opgeslagen in de grond. Van daaruit wordt de warmte via een leidingnet met water verspreid naar de woningen. Een onderzoek heeft uitgewezen dat dit zowel technisch als financieel haalbaar is. De extra investeringen voor aansluiting van een woning op Solar Runway bedragen € 400 per woning vergeleken met een gebruikelijke gasloze woning met luchtwarmtepomp. Maar de gebruikskosten (energiekosten, onderhoud, vervanging) zijn lager en de CO2 footprint is veel lager. Als het om duurzaamheid en economie gaat is de Solar Runway het voordeligst. De bewoners worden mede-eigenaar van de infrastructuur van Solar Runway en het ligt in de verwachting dat daardoor voor de energie geen BTW hoeft worden gerekend. Relatief de meeste kosten gaan zitten in de noodzakelijke pijpleidingen; dit maakt het interessant om op te schalen. In de toekomst kan dan ook de gehele bestaande woningvoorraad in Soesterberg aangesloten worden – de capaciteit van het asfalt is meer dan genoeg. Het grote voordeel is daarnaast dat het systeem het landschap niet aantast (het is onzichtbaar en geluidloos) en er is geen subsidie nodig; het is op zichzelf rendabel.